Kattoem Evenementen Vès nies Verhalen Team Kattoem Partners Colofon

GESCHIEDENIS

Eeuwenlang lag het ‘Allodium Sancti Aychadrii apud Cathem'; de Vrije Eigendom van Sint-Aichardus op Kattem. Oorspronkelijk bezit van het klooster van Haspres, dat het ca. 1023 afstond aan de abdij Sint-Vedastus (Sint-Vaest) te Atrecht (Arras). Nadat de jonge abdij van Ninove het recht had verkregen de pastoor van o.a. Borchtlombeek-Strijtem aan te duiden wou ze ook Kattem inpalmen. Vanaf 1151 kocht ze er gronden, verwierf er het meierschap en toen ze in 1162 van de Sint-Vaastabdij de heerlijke macht over het Allodium kocht was haar wereldlijke greep op de Vrije Eigendom op Kattem een feit. De abt was er de feodale heer geworden, met bestuurlijke en rechterlijke macht, vrij van leenroerigheid zowel van de hertog van Brabant (waartoe het Allodium behoorde) (1), als van de graaf van Vlaanderen (waarbinnen Borchtlombeek lag).  

1666: ‘Op 7 februari werd toegestaan dat Geert De Cooman ten zijnen koste zal mogen een steenput delven op ons gebied te Kattem om na te gaan of er aldaar geen steen voorradig zou zijn. In geval vandien zal hij mogen gebruik maken van deze put voor het gepresteerde werk, ten ware wij hem voor zijn arbeid zouden willen vergoeden.'

‘De 14de november heeft de baljuw van Borchtlombeek E.H. Ambrosius voor het gerecht gedagvaard, omdat hij in onze hoeve te Kattem het gekapt hout bij opbod aan de meestbiedende verkocht. De baljuw pretendeerde het recht te hebben alleen tot zulke verkopingen over te gaan.' De abt won het geding. (2)  

De abt duidde er de meier aan en ook de schepenen (3) (4). Hij werd in het bestuur van de Vrije Eigendom vaak vertegenwoordigd door de pastoor van Borchtlombeek-Strijtem, monnik van de abdij. Deze zat op Kattem meestal de schepenbank/het laathof voor, dat recht sprak, ook optrad bij de verkoop of ruil van gronden, o.a. in 1405, 1423, 1488. Die pastoor woonde eveneens binnen de Vrije Eigendom, zodat ook de plaatselijke kerkelijke macht er gevestigd was. Dopen, huwelijken of overlijdens van bewoners van Kattem-Eigendom noteerde hij op aparte bladzijden in de registers van de parochie Borchtlombeek. Ander aspect van de zelfstandigheid van het Allodium was dat die bewoners geen belastingen betaalden aan de hertog of de graaf (5). Pas ca. 1795 kwam er een abrupt einde aan dit zeggenschap (en ook aan de eigendommen) van de abdij van Ninove op Kattem.

Kattoem Evenementen Vès nies Verhalen Team Kattoem Partners Colofon